Bułgaria - Twierdza Mezek

 

Po wielu tygodniach zwiedzania Turcji, ponownie jesteśmy w Bułgarii. A że było już późno postanowiliśmy szukać miejsca na nocleg. Na liście do zwiedzenia mieliśmy jeszcze Twierdzę Mezek. Stwierdziliśmy że szybko ją zobaczymy i ruszamy dalej, ale co innego plany, a co innego rzeczywistość. Po dotarciu na mały parking i przyrządzeniu szybkiej kolacji, w końcu zmobilizowaliśmy się do pójścia na twierdzę. Po drodze spotkaliśmy starsze małżeństwo z Polski, które również podróżowało kamperem. Wspólnie ruszyliśmy w kierunku twierdzy miło sobie gawędząc o podróżach. 

Ściany zachodnie

   Twierdza Mezek to średniowieczna twierdza zbudowana w XI i XII wieku w południowo-wschodniej Bułgarii. Twierdza Mezek znajduje się na wysokości 210 m n.p.m. obok wioski o tej samej nazwie. Leży około 6 km na południowy zachód od centrum miasta Swilengrad i kilometr na północ od granicy bułgarsko-greckiej. Twierdza wznosi się u podnóża najbardziej wysuniętego na północny wschód grzbietu Rodopów. Została zidentyfikowana jako średniowieczny Neoutzikon wspominany w kronikach bizantyjskich.

Przekrój wieków w których powstała Twierdza

Rozległa, żyzna równina Ewros, a także bliskość szlaku używanego od wieków z Europy do Azji Mniejszej, czynią Mezek i jego region atrakcyjnym ośrodkiem mieszkalnym od czasów starożytnych. Region Mezek ma strategiczne znaczenie zarówno ze względu na drogę do Stambułu, jak i dostęp do doliny rzeki Arda.

Widok z Twierdzy na rzekę Arda 

 Twierdza Mezek funkcjonowała jako twierdza straży granicznej broniąca ziem między rzekami Maricą i Ardą. Twierdza była kontrolowana przez Cesarstwo Bizantyjskie i Bułgarskie, dopóki nie została podbita przez Turków osmańskich w drugiej połowie XIV wieku.

Mury wewnętrzne twierdzy

W 1927 roku twierdza została uznana za starożytność narodową, a w 1968 roku za zabytek architektury. W 1976 roku ogłoszono ją częścią Rezerwatu Przyrody Kaleto w celu ochrony formacji skalnych i twierdzy. W latach 1973 i 2007 przeprowadzono prace konserwatorskie.

Pierwsze badania archeologiczne twierdzy przeprowadził w latach 30. XX wieku architekt Aleksandar Rashenov, który przeprowadził wykopaliska, dokumentację systemu fortyfikacji oraz badania wnętrza na małą skalę. Rashenov udokumentował zabytek architektury szczegółowym opisem, rysunkiem i zdjęciami.

Południowy narożnik twierdzy

W latach 1963 i 1973 przeprowadzono prace konserwatorskie na murach.

Nowe badania archeologiczne przeprowadzono w 1983 roku, w wyniku czego zidentyfikowano i datowano układ twierdzy oraz systemu obronnego. Podczas tych wykopalisk nie natrafiono na materiały średniowieczne datowane wcześniej niż na XI w. Przeważa ceramika datowana na XIII-XIV w. Zatem budowa twierdzy musiała nastąpić pod koniec XI lub na początku XII w., prawdopodobnie za panowania cesarza Aleksandra I Komnina.

Ostatnie wykopaliska archeologiczne wskazują na intensywne życie w nim: odnaleziono dużą liczbę fragmentów przedmiotów ceramicznych, a także młynki do kamienia, inne przedmioty gospodarstwa domowego, biżuterię... W pobliżu twierdzy odkryto średniowieczną osadę. Podczas wykopalisk w latach 1937 i 1983, przy południowym i północnym murze twierdzy, odkryto dwa spichlerze z palonym zbożem. Według doniesień okolicznych mieszkańców, w dużych ilościach znajduje się również taka kukurydza.

OPIS TWIERDZY MEZEK

Twierdza Mezek zbudowana jest w kształcie  nieregularnego prostokąta. Mury zbudowane są z kamienia łamanego połączonego białą zaprawą murarską i ozdobione trzema ceglanymi pasami na zewnątrz. Mury zwieńczono blankami, które zachowały się do 1900 roku, kiedy to część konstrukcji została zburzona przez Osmanów w celu ponownego wykorzystania kamieni do budowy koszar w Svilengradzie. 

Wejście główne do twierdzy

Najbardziej zniszczone są północne mury twierdzy, zachowane do poziomu gruntu z wnętrza twierdzy. Strona południowa, zachodnia i wschodnia są dobrze zachowane do wysokości platformy, nad którą wznosiły się blanki. Mury twierdzy mają grubość od 1,90 do 2,50 m. Wejście znajduje się na ścianie zachodniej, na jej północnym krańcu. Uformowany jest w głębokiej wnęce w murze i chroniony jest wieżą.

Widok na twierdzę z murów bramy głównej

 Znajduje się tu dziewięć okrągłych wież, które wystają ponad połowę swojej średnicy poza mury i osiągają wysokość ponad 10 m. Pięć baszt znajduje się na najbardziej narażonej ścianie południowej, z czego dwie w narożnikach i trzy na froncie. Dwie z baszt znajdują się na ścianie zachodniej, pośrodku i przy głównym wejściu. Ściany północna i wschodnia mają po jednej wieży. Wieża, znajdująca się w południowo-zachodnim narożniku twierdzy, jest najlepiej zachowana i największa. Posiadał trzy kondygnacje, dwie górne z blankami. Piętra były otwarte do wnętrza twierdzy, dzięki czemu miały okrągły zasięg ognia i mogły być bronione nawet wtedy, gdy wróg przebił się przez fortyfikację.

Najlepiej zachowana wieża w południowo-zachodnim narożniku twierdzy

Prace konserwatorskie i restauratorskie na twierdzy prowadzono w latach 1963 i 1973. Odrestaurowano zachodni mur twierdzy i wieżę południowo-zachodnią. Pozostała część twierdzy nigdy nie była poddawana zabiegom konserwatorskim. 

Na terenie twierdzy znajduje się bunkier z czasów II wojny światowej. Bunkier jest bardzo malutki obecnie znajduje się w nim rozdzielnica. Jak się okazuje jest on tylko przykrywką dla innego dobrze ukrytego bunkra w pobliżu ruin twierdzy. Niestety egzotyczna roślinność uniemożliwia dojście do niego. 

W ostatnich latach Twierdza Mezek stała się dużą atrakcją turystyczną. Zbudowano przed zamkiem mini dziki zachód z dyliżansami i kolorowymi plastikowymi konikami. Latem zapewne odbywają się tu turnieje rycerskie. My byliśmy po za sezonem więc zastaliśmy ciszę i spokój. 
Zwiedzanie trochę czasu nam zajęło, bo chcieliśmy dobrze przyjrzeć się ruiną. Postanowiliśmy zostać tu na noc. W pobliżu nikogo nie było więc nasza dzika miejscówka okazała się strzałem w dziesiątkę.