Rumunia - Satu Mare

Satu Mare znajduje się w północno-zachodniej Rumunii, nad rzeką Somes, oddalone zaledwie o 10 kilometrów od granicy z Węgrami. Leży w regionie Maramures, w dużej mierze w Siedmiogrodzie. Dzieje miasta sięgają czasów średniowiecza. Dziś jest centrum akademickim, kulturowym, przemysłowym i biznesowym. 

Po raz pierwszy w Satu Mare byliśmy w 2018 roku. Niestety, wtedy nie mieliśmy zbyt wiele czasu na zwiedzanie ale obiecaliśmy sobie, że kiedyś wrócimy i nadrobimy to czego wtedy nie udało nam się zobaczyć. Jak sobie postanowiliśmy tak też zrobiliśmy. W tym roku udało się i ponownie zawitaliśmy w Satu Mare. Od tego czasu sporo się zmieniło. 

HISTORIA MIASTA SATU MARE

Na obszarze dzisiejszego miasta Satu Mare, według źródeł historycznych znajdowało się tu osadnictwo sięgające epoki kamienia i epoki brązu. Istnieją również dowody na to, że lokalna ludność dacka pozostała po podboju rzymskim w 101/106 r. n.e. Później ziemie te mogły wchodzić w skład posiadłości Menumoruta

Menumorut lub Menumorout był władcą ziem między rzekami Mures, Somes i Cisa w czasie węgierskiego podboju Kotliny Karpackiej około 900 roku, według Gesta Hungarorum , węgierskiej kroniki spisanej po 1150 roku przez niezidentyfikowanego autora, określanego jako Anonymus. Historycy spierają się, czy Menumorut był rzeczywistym władcą, czy fikcyjną postacią stworzoną przez autora, ponieważ Gesta mówi o wielu postaciach, w tym o Menumorucie, które nie są zidentyfikowane w żadnych innych źródłach.

Po utworzeniu Królestwa Węgier przez Stefana I Węgierskiego w 1000 roku, na peryferiach miasta osiedlili się koloniści niemieccy, przywiezieni przez żonę Stefana, księżniczkę węgierską Gizelę Węgierską. Później dołączyli do nich kolejni niemieccy koloniści zza rzeki Somes. 

Od XIII wieku Satu Mare przechodziło z rąk do rąk. W 1661 roku miasto znalazło się pod kontrolą osmańską. Nazwany przez nowe władze Sokmar. 1691 roku,  armia Habsburgów wyparła Osmanów podczas Wielkiej Wojny Tureckiej. W 1721 roku cesarz Karol VI przyznał Satu Mare status królewskiego wolnego miasta. 

Znaczenie miasta wiązało się z handlem i transportem solą. Ze względu na korzyści ekonomiczne i handlowe, Satu Mare stało się ważnym ośrodkiem rzemieślniczym.

Po upadku Austro-Węgier wojska rumuńskie zdobyły miasto podczas ofensywy rozpoczętej 15 kwietnia 1919 roku. Na mocy traktatu w Trianon Satu Mare oficjalnie przestało być częścią Węgier, stając się częścią Rumunii. W 1940 roku Druga Nagroda Wiedeńska zwróciła Węgrom północny Siedmiogród, w tym Satu Mare. W październiku 1944 r. miasto zostało zdobyte przez sowiecką Armię Czerwoną. Po 1945 roku miasto ponownie stało się częścią Rumunii. Wkrótce potem do władzy doszedł reżim komunistyczny, który trwał aż do rewolucji 1989 roku.

Do atrakcji turystycznych w Satu Mare należą między innymi :

* Pałac Administracyjny (ratusz) - ma 97 m wysokości i jest najwyższym budynkiem w Transylwanii i jednym z najwyższych w kraju. Jego budowę rozpoczęto w 1972 roku. Do użytku został oddany w 1984 roku i stał się punktem orientacyjnym miasta. Budynek posiada trzy mniejsze wieże i jedną dużą wieżę główną. Trzy małe wieże reprezentują trzy grupy etniczne obecne w okręgu Satu Mare: Rumunów, Niemców i Węgrów, podczas gdy główna wieża reprezentuje więź między tymi trzema grupami etnicznymi. 

Pałac administracyjny (ratusz) w Satu Mare, ukończony w 1984 r.

* Dom Kultury Związków Zawodowych - budynek pochodzi z lat 70-tych. Tu spotykają się artyści ze wszystkich dziedzin: muzyki, teatru, poezji itd. 

Dom Kultury Związków Zawodowych - Casa de Cultură a Sindicatelor 

* Dacia Hotel - budynek został zbudowany w 1902 roku w stylu węgierskiej secesji, na podstawie planów sporządzonych przez architektów Zoltána Bálinta i Lajosa Frommera. Początkowo nosił nazwę Panonia, został przemianowany na hotel Dacia po I wojnie światowej. W chwili obecnej znajduje się w prywatnych rękach i popada w ruinę. Warto jednak zwrócić uwagę na piękne zdobienia znajdujące się na fasadzie budynku. Podczas naszej wizyty w 2018 roku w oknach znajdowały się okiennice wraz z zasłonami. Dziś zieje pustka. 

Przy Hotelu Dacia znajduje się piękny park z ławeczkami i fontanną. Jest tu również pomnik biskupa Vasile’a Lucaciu, zasłużonego dla odrodzenia kościoła Greckokatolickiego.

* Katedra Wniebowstąpienia Pańskiego (Catedrala romano-catolică Înălțarea Domnului) - została zbudowana w latach 1830-1837, z wykorzystaniem części dawnej barokowej katedry (zbudowanej w 1786 roku). Zewnętrzne detale architektoniczne są w większości w stylu klasycystycznym, natomiast wewnątrz przeważają cechy barokowe.

Katedra Wniebowstąpienia Pańskiego -  zdjęcie z 2018 roku

Katedra Wniebowstąpienia Pańskiego -  zdjęcie z 2018 roku

Katedra Wniebowstąpienia Pańskiego - zdjęcie z 2024 roku

Wnętrze katedry

Miasto Satu Mare zachwyca swoją różnorodnością i paletą barw. Jest ono pierwszym dużym miastem po przekroczeniu granicy z Węgrami. Warto poświęcić kilka godzin na zwiedzenie miasta. A na pewno człowiek się nie rozczaruje i będzie chciał do niego wrócić. Nam osobiście bardzo się podobało.