Polska - Wodospad w Sopotni Wielkiej

 

W Sopotni Wielkiej w gminie Jeleśnia w województwie śląskim znajduje się jeden z ładniejszych pomników przyrody w Beskidach - wodospad na potoku Sopotnia.

Potok Sopotnia Wielka wypływa ze źródeł położonych powyżej 1300 m n.p.m., na zboczach Romanki oraz Lipowskiej-Rysianki. Potok ma długość ok. 14 km, a łącząc się z potokiem Sopotnia Mała i przybierając nazwę Sopotnia uchodzi w rejonie Jeleśni do rzeki Koszarawy. Właśnie na tym potoku znajduje się największy wodospad w polskich Beskidach i w województwie śląskim.

Na płynącym malowniczą doliną potoku Sopotnia Wielka, który wyrzeźbił swe koryto w skale, utworzyły się liczne progi skalne. Największy z nich osiąga wysokość 10 metrów licząc miedzy poziomami lustra wody powyżej i poniżej progu wodospadu.

Jego powstanie związane jest z silnym działaniem strugi wody płynącej wąską rynną skalną i spadającą w dół po skosie ustawionych warstwach piaskowca magurskiego. Woda spływająca z dużą siłą po wyciętej w skale płytkiej rynnie spada do najeżonego żebrami skalnymi kotła eworsyjnego, którego powstanie związane jest z ruchem wirowym wody, drążącym naturalne zagłębienia.

Wodospad w Sopotni Wielkiej jest rzadkim przypadkiem wodospadu kataklinarnego, w którym warstwy skał opadają stromo, w tym samym kierunku, co bieg wody. Koryto potoku powyżej wodospadu jest dość płytkie i osiąga do 2 metrów głębokości, natomiast poniżej wodospadu głębokość wynosi 12-15 metrów.

Roślinność w otoczeniu wodospadu uległa silnemu przekształceniu przez człowieka. Siłę wodospadu wykorzystywano w pierwszej połowie ubiegłego stulecia do obracania koła (o 20 m obwodu) dużego tartaku, który spłonął.

Silne zawirowania wody w kotle eworsyjnym oraz ostre płyty na dnie stwarzają śmiertelne zagrożenie dla kąpiących się. Zatem stanowczo odradzamy wpadania na pomysł kąpieli w wodach Sopotni, ponieważ może zakończyć się to tragicznie. Samo zejście do wodospadu może być już dla niektórych wyzwaniem. Zejście jest dość strome, a rozbryzgująca się woda powoduje, że jest dość ślizgo.