Turcja - Starożytne miasto Assos

- listopada 12, 2024

Ruiny starożytnego miasta Assos znajdują się w północno-zachodniej Turcji w prowincji Çanakkale. Położone na kamienistym wzgórzu na terenie dawnej Troady nad brzegiem Morza Egejskiego. Obecnie starożytne ruiny znajdują się na terenie tureckiej wioski Behramkale.

Kramy na drodze prowadzącej do ruin miasta Assos.

Historia Assos sięga VII wieku p.n.e., świadczą o tym znaleziska archeologiczne. Pierwsza osada została założona przez osadników eolskich, przybyłych do Azji Mniejszej najprawdopodobniej z miasta Mitylena położonego na sąsiedniej wyspie Lesbos. Niespełna wiek później miasto dostało się pod panowanie królów Lidii, a później stało się częścią imperium perskiego.

Swój największy okres rozkwitu Assos przeżywało kiedy znajdowało się pod rządami Hermiasza, ucznia Platona i Arystotelesa. Hermiasz zachęcał filozofów do przeprowadzki do miasta, a jednym z tych, którzy odpowiedzieli na wezwanie, był Arystoteles, który przybył tu w 348 r. p.n.e. i poślubił siostrzenicę Hermeiasza, Pytię. Arystoteles założył Akademię w Assos, gdzie stał się liderem grupy filozofów i wraz z nimi dokonał nowatorskich obserwacji w dziedzinie zoologii i biologii.

W 345 p.n.e. miasto zostało ponownie zajęte przez Persów, którzy rządzili nim aż do podbojów Azji Mniejszej (336-323 rok p.n.e.) przez Aleksandra Wielkiego. W latach 241 - 133 p.n.e. Assos należało do Królestwa Pergamonu, rządzonego przez dynastię Attalidów. Kolejno miastem rządzili Rzymianie, Bizantyjczycy i ostatecznie Turcy. Od tego czasu miasto skurczyło się do rozmiarów małej wioski i takie pozostaje do dziś.

Makieta świątyni Ateny

Do czasów obecnych po dawnym polis zachowały się jedynie pozostałości Akropolu z reliktami świątyni Ateny, gimnazjon, teatr, nekropolia, fragmenty bizantyjskich umocnień oraz znajdujący się w pobliżu ruin XIV wieczny osmański meczet Hüdavendigar Camii.

Widok na meczet Hüdavendigar Camii i fragment bizantyjskich umocnień

Na wysokości 238 m n.p.m. stoją pozostałości doryckiej świątyni Ateny, datowane na 530 rok p.n.e. Zachowało się sześć z pierwotnych 38 kolumn. Na początku XX wieku rzeźby Świątyni Ateny zostały przeniesione do muzeów m.in. w Luwrze.

Ruiny Świątyni Ateny

Ze świątyni rozpościera się piękny widok na pobliską wyspę Lesbos z której pochodzą pierwsi odsadnicy Assos.

Widok na wyspę Lesbos

Ze szczytu akropolu można podziwiać także dolinę rzeki Satnioeis oraz zatokę Edremit.

BADANIA I WYKOPALISKA W ASSOS

Pierwszym, który wspomniał o ruinach Assos, był Piri Reis (turecki żeglarz i kartograf) (1521). John Covel w 1672 r. i Choiseul-Gouffier w 1785 r. byli pierwszymi podróżnikami, którzy odwiedzili miasto; W XIX wieku w ich ślady poszli inni podróżnicy. Charles Texier wykonał rysunki fryzów świątynnych wraz z kompleksowym planem miasta w 1835 roku; Na podstawie tych badań w 1838 roku sułtan Mahmud II podarował większość prac rzeźbiarskich na powierzchni królowi Francji. Pierwsze systematyczne wykopaliska w Assos zostały zainicjowane w 1881 roku przez Amerykański Instytut Archeologii. Na zlecenie Amerykańskiego Instytutu Archeologii przeprowadzono pierwsze wykopaliska pod kierunkiem architektów J.T.Clarke'a i F.H.Bacona, a amerykański zespół po 3 latach prac odkrył ważne struktury architektoniczne miasta. Niektóre z odkrytych w nich dzieł zostały udostępnione za zgodą Imperium Osmańskiego i przewiezione do Stanów Zjednoczonych i wystawione w Boston Museum of Fine Arts. Wykopaliska w Assos zostały wznowione w 1981 roku przez Ümita Serdaroğlu i trwały aż do jego śmierci w 2005 roku. Od 2005 r. kierownikiem wykopalisk jest prof. dr Nurettin Arslan z ramienia ÇOMU .

Systematyczne badania po raz pierwszy rozpoczęto w Assos w 2009 roku. W 2010 roku przeprowadzono badania terenu na wschód od Bramy Zachodniej. Oprócz gromadzonych znalezisk archeologicznych, wszystkie pozostałości widoczne na powierzchni są zaznaczane na mapie.

Od 2017 roku Assos znajduje się na wstępnej liście światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Zwiedzanie ruin Assos najlepiej rozpocząć od przekroczenia głównego wejścia na teren akropolu, od strony wsi, a zakończyć na dole wzgórza w dzielnicy portowej. Do głównego wejścia prowadzi dość stroma droga, wzdłuż której rozstawione są stragany z różnymi pamiątkami. Nasza wizyta w Assos odbyła się w czerwcu, więc temperatury były już dość wysokie. Polecam zabrać ze sobą butelkę wody, bo na terenie muzeum już nic nie kupimy, a bez tego będzie ciężko wędrować po ruinach, tym bardziej, że wszystko jest od siebie oddalone.

Może niektórym wyda się to dziwne, ale my nie zdecydowaliśmy się na spacer w dół. Stwierdziliśmy że nasze zwiedzanie Assos rozpocznie i zakończy się przy świątyni Ateny. Z góry też był bardzo dobry widok na wykopaliska, a upał nie zachęcał do wędrówki. Polecam zwiedzić Assos po za sezonem. Upał nie doskwiera i turystów niewielu.