Bułgaria - Jaskinia Devetashka (Devetashka Cave)

Są miejsca, które trudno opisać jednym zdaniem. Jaskinia Dewetaszka bez wątpienia do nich należy. Ukryta na płaskowyżu Dewetaszka, zaledwie kilkanaście kilometrów od miasta Łowecz i nieopodal wioski Dewetaki, zachwyca już od pierwszego spojrzenia. Potężne wejście w skale, zawieszone nad doliną rzeki Osym, wygląda jak brama prowadząca do innego świata.

Most prowadzący do Jaskini Devetashka. Poprowadzony nad rzeką Osym

Rzeka Osym

Gdy staje się przed wejściem do jaskini, trudno uwierzyć w jej rozmiary. Jej monumentalne, półeliptyczne wejście o wymiarach około 30 × 35 metrów prowadzi do wnętrza, które bardziej przypomina ogromną katedrę niż typową jaskinię. Po kilku krokach znajdujemy się w największej sali jaskiniowej w Bułgarii, a zarazem jednej z największych na całych Bałkanach.

Sala główna zajmuje powierzchnię około 25 000 m², a jej sklepienie w najwyższym miejscu sięga 58 metrów. Oświetla ją siedem naturalnych otworów w stropie, nazywanych przez miejscowych „oknami”.

Cała jaskinia ma długość 2442 m² jednak turystom udostępniono tylko jej niewielką część, tą najbardziej spektakularną. Przez wnętrze jaskini przepływa podziemny strumień, tworząc maleńkie wodospady. Dzięki wodzie wnętrze jaskini wypełnia zieleń, która jest domem dla wielu żyjących istot. 

"Okna" oświetlające jaskinię.

Widok na jaskinię od strony wejścia

Wędrując po jasnej części jaskini, łatwo zapomnieć, że to miejsce było schronieniem dla ludzi już dziesiątki tysięcy lat temu. Dobre warunki: dostęp do wody, światła, przestrzeni i łatwość obrony, przyciągały człowieka od epoki kamienia. Archeolodzy odnaleźli tu ślady życia sięgające aż 70 000 lat p.n.e.

Po raz pierwszy jaskinię zbadano w 1921 roku. W latach 1925-1928 była kilkakrotnie eksplorowana przez Pawła Pietrowa.

Pierwsze wykopaliska archeologiczne miały miejsce w 1927 roku, a ich wyniki potwierdziły ciągłość osadnictwa przez wiele epok: paleolit, neolit, eneolit (epoka kamienia i miedzi), epoka brązu i żelaza, okres rzymski i średniowiecze. 

To właśnie tutaj odkryto pierwszy neolityczny grobowiec na ziemiach bułgarskich oraz fragment glinianej misy ozdobionej białą swastyką z początku VI wieku p.n.e. W epoce eneolitu osada osiągnęła największy zasięg, zajmując niemal całą przestrzeń jaskini. Znaleziska z kolejnych okresów – narzędzia, ceramika, broń i przedmioty kultowe świadczą o wysokim poziomie kultury materialnej i duchowej dawnych mieszkańców.

W czasach rzymskich jaskinia prawdopodobnie pełniła funkcję sanktuarium. Odkryto tu marmurową tablicę wotywną z wizerunkiem Artemidy (Diany) oraz fragment pałki Herkulesa. W średniowieczu jaskinia służyła już głównie jako schronienie w momentach zagrożenia. Współcześnie jaskinia była nawet tajnym obiektem wojskowym i do początku lat 90. XX wieku służyła jako magazyn paliw. Dziś jest chronionym obszarem przyrodniczym i zabytkiem kultury o znaczeniu krajowym i międzynarodowym.

 Choć jaskinia wydaje się pusta, tętni życiem. Dewetaszka jest jednym z najważniejszych siedlisk nietoperzy w Europie. W jej wnętrzu żyją tysiące tych nocnych mieszkańców, którzy wykorzystują jaskinię do zimowania i wychowywania młodych. Czasem, stojąc w półmroku, można usłyszeć delikatny szelest skrzydeł dobiegający z góry, to znak, że jesteśmy tylko gośćmi w ich świecie. W 2012 roku jaskinię wykorzystano w filmie Niezniszczalni 2. Co niestety przyniosło opłakany skutek dla środowiska nietoperzy. Nie dość, że wycięto większą część cennej roślinności, to ogrom ludzi, hałas i oślepiające światła spowodowało, że przestraszone nietoperze opuściły jaskinię.  

Jaskinia Dewetaszka to nie tylko atrakcja turystyczna, ale także żywe świadectwo historii Ziemi, człowieka i natury. Od pradawnych osadników, przez rzymskie sanktuaria, aż po tysiące nietoperzy, wszystko to współistnieje w jednym, niezwykłym podziemnym świecie. Odwiedzając to miejsce, warto pamiętać, że jesteśmy tu tylko gośćmi i naszym obowiązkiem jest chronić jego delikatną równowagę.

Jaskinia Dewetaszka to nie tylko punkt na mapie, który warto „zaliczyć”. To miejsce, które skłania do zatrzymania się, spojrzenia w górę i uświadomienia sobie, jak niewielcy jesteśmy wobec potęgi natury i czasu. Spacer po jej wnętrzu to podróż zarówno w głąb ziemi, jak i w głąb historii.

Jeśli planujesz podróż po Bułgarii i szukasz miejsc nieoczywistych, Dewetaszka powinna znaleźć się wysoko na Twojej liście. To jedno z tych doświadczeń, które zostają w pamięci na długo, nie jako fotografia, lecz jako emocja.

GALERIA ZDJĘĆ